Alles is te koop

column

Mijn 74-jarige oom komt met zijn wandelstok het terras oplopen.
‘Morgen dokter’. Vandaag draagt hij een tommy hilfiger overhemd, een overjack van Ralph Lauren en een rode dockersbroek. Op zijn kale hoofd zit een grote Cavalli zonnenbril. Mijn familieportret uit t gooi. (Alleen ik weet dat hij zijn kleren krijgt via zijn maatschappelijk werkster).
Zuchtend gaat hij zitten. ‘niet uit te houden, die hitte’ zegt hij al schuddend met zijn hoofd.

Vorige week heb ik hem geadviseerd een versnelde afspraak te maken met zijn psychiater. Hij deed toen een paar verwarde uitspraken over een complot. En vandaag spreek ik af voor een kopje koffie.
Hij vertelt dat hij een nieuw medicijn heeft gekregen van zijn psychiater. ‘Oxazepine of zoiets’.
Versufd kijkt hij voor zich uit. ‘ik wil helemaal geen medicijnen slikken’.
Ik bestel 2 kopjes koffie en mijn oom steekt een sigaret op..
‘Maar de psychiater bood me geld aan als ik de oxezepine zou nemen’. ‘Iedere week tabletjes innemen voor 17 euro’.
In de ogen van mijn oom zie ik een kleine fonkeling. ‘17 euro per week, jongen’. En hij blaast de rook van zijn sigaret per ongeluk in mijn gezicht.

Ik ben niet eens verbaasd. Onlangs verscheen er in het British Medical Journal een mooi stuk over het verhogen van medicatietrouw bij patiënten met psychotische klachten door hen geld aan te bieden per depot injectie. Patiënten raken gemotiveerder voor behandeling als ze er geld voor krijgen. Een interessante bevinding. En nu was mijn oom proefpersoon in een Nederlandse trial.

Ik moet ook denken aan een progressief ziekenhuis in het oosten van het land. Sinds kort verdienen dokters meer als ze voldoen aan bepaalde kwaliteitscriteria die het ziekenhuis hen stelt. Hoe hoger ze scoren op deze kwaliteitseisen, hoe hoger hun salaris. En het werkte. Dokters leveren betere zorg als ze worden beloond (link).

Dokters en patiënten worden beïnvloed door geld. Wat dat betreft zijn het net mensen. Vooral dokters, die misschien in een ver verleden uit noblesse het vak hebben gekozen, maar zeker ook gedreven worden door de financiële weelde die het dokteren te bieden heeft.

Het is daarom hypocriet om te denken dat artsen of patiënten niet te beïnvloeden zijn of mogen worden door geld.  Meestal gebeurt dat onbewust; behandelkeuzes worden soms gemaakt door behandelaren met een tweede (financiële) agenda. En als je die agenda bewust manipuleert door meer geld te betalen aan professionals die goede zorg leveren of patiënten die tegen betaling hun medicatie innemen, wat is daar dan mis mee?

Mijn oom ziet er ook niets schadelijks in. Hij vertelt. ‘dat heb ik natuurlijk gedaan voor 17 euro per week’. ‘Daar kan ik 2 keer in de week chinees voor halen’.
‘en als die psychiater perse wil dat ik medicatie slik dan doe ik dat toch gewoon’. ‘Ik slaap nu veel beter en van die stemmen heb ik veel minder last. ‘Gek he?’.
Ik knik afwezig.

Zo werkt het inderdaad. Geld heeft mijn oom kunnen verleiden. En hij voelt zich nog beter ook.
Mijn oom steekt een tweede sigaret op.
Ineens krijg ik een idee.‘ik doe je een voorstel’ ‘Jij krijgt van mij voor iedere week dat je stopt met roken ook 17 euro’ ‘handje contantje’.
Ik zie opnieuw diezelfde fonkeling in zijn ogen en zonder blikken of blozen drukt hij zijn sigaret uit in de asbak. ‘Deal’ lacht mijn oom.

Volgens mij gaat dit werken.