Westworld: wat robotcowboys ons over de psyche leren

Westworld

Westworld is de nieuwe HBO serie die elke psychiater moet kijken. Seizoen 2 is inmiddels al goed onderweg en maakt alle beloftes van het soms overcomplexe eerste seizoen waar. De serie speelt zich af in een futuristisch pretpark waar de Turing test allang in de achteruitkijkspiegel ligt. Mensachtige robots (hosts genaamd) zijn niet meer te onderscheiden van de mensen die het park in grote getalen bezoeken om hun diepste fantasieën te botvieren. Alles mag, want de hosts kunnen mensen niet aanvallen en elke nacht wordt het hele park gereset, alles is vergeten en vergeven.

 

Dit concept roept direct al psychodynamisch interessante vragen op. Hoe gedraag je je als alle regels en consequenties wegvallen? De makers van de serie maken deze keuze mooi inzichtelijk door de parkbezoekers zich te laten opdelen in ‘morele’ white hats en ‘immorele’ black hats. Oftewel: blijft je superego of je ID de baas? De egopsychologie is nog nooit zo spectaculair neergezet. Vooral de ontwikkeling van hoofdpersoon William op dit spectrum zet aan tot nadenken.

Westworld kan steunen op een top cast, sir Anthony Hopkins als creepy architect, Ed Harris als sadistische cowboy en Thandie Newton als bordeel-madame om maar een paar te noemen. In seizoen twee wordt Katja Herbers geïntroduceerd, een actrice van eigen bodem die na een paar flauwe Nederlandse rom-coms een gooi doet naar Hollywood roem.

 

Tenzij je alle Jurassic Park films hebt gemist de afgelopen decennia, kan het geen verrassing zijn dat dit opgeruimde park flink opgeschud gaat worden. Een grote rol is hier weggelegd voor de mysterieuze overleden geestelijk vader van Westworld: Arnold. Hij vindt dat de hosts écht bewust en vrij moeten zijn. Dit kan het best bereikt worden door ze stemmen te laten horen en ze bloot te stellen aan heel veel ellende. Een methode die menig psychiaterwenkbrauw toch zal doen fronsen.

Terwijl de hosts langzaam ontwaken wordt de kijker geconfronteerd met de klassieke breinbreker: wat maakt ons mens? Is dat ons vlees en bloed of is dat onze intelligentie en zelfbewustzijn? Een wezenlijke vraag in een tijd waar dierenrechten centraal staan en niet-humaan intelligent leven stap voor stap dichterbij komt.

Let ook op de momenten dat de ‘vrije’ hosts terugvallen op hun oude geprogrammeerde scripts. Zijn ze stiekem toch nog slaaf van de programmeur? En zo ja, verschillen ze daarin wel van ons? Elke dag worden ook wij gedicteerd door onze hard- en software, alleen noemen we dat onze hersenen en ons karakter. Met onze ouders als programmeurs en psychiatrische ziekten als bugs-van-de-ziel lijken wij misschien toch meer op robots dan we willen toegeven.

 

Westworld is in Nederland uitsluitend via Ziggo te bekijken en in België via Telenet. Voor de echte obsessievelingen is de wekelijkse analyse van youtube kanaal alt shift x ook zeker de moeite waard.