Hoewel één op de vijf vrouwen tijdens en na hun zwangerschap te maken krijgt met psychische klachten, blijft het beeld van deze periode als een vanzelfsprekend gelukkige tijd bestaan. Soms hoor je achteraf dat iemand een zware tijd heeft doorgemaakt, maar openheid over psychische klachten in deze ingrijpende levensfase is nog altijd zeldzaam. In het boek “Waar is mijn roze wolk?” geven auteurs Nina Molenaar (arts-epidemioloog) en Babette Bais (epidemioloog) een stem aan deze onderbelichte psychische klachten tijdens de zwangerschap en rondom de bevalling. In hun boek geven Bais en Molenaar op een heldere manier uitgebreide informatie over de samenhang tussen de zwangerschap en kraamperiode en depressie, angst, PTSS, bipolaire stoornis en psychose.
Zo blijkt dat 12 procent van de vrouwen tijdens of na de zwangerschap te maken krijgt met een depressie, maar is er, ook vanwege het stigma wat op dit onderwerp hangt, vermoedelijk sprake van onderrapportage. Angststoornissen komen tijdens de zwangerschap ongeveer twee keer zo vaak voor, maar na de bevalling is die kans niet groter dan normaal. Eén op de duizend vrouwen krijgt na de bevalling een postpartumpsychose, maar bij vrouwen met een bipolaire-I-stoornis of schizoaffectieve stoornis stijgt dit tot ongeveer één op de vijf. En de kans op herhaling is aanzienlijk: 50 procent na een doorgemaakte postpartumpsychose, ongeacht een eerdere psychiatrische voorgeschiedenis.
In ieder hoofdstuk wordt klinische en epidemiologische informatie afgewisseld met ervaringsverhalen. Daarnaast zijn er wetenschappelijke en maatschappelijke intermezzo’s toegevoegd voor extra verdieping en uitleg. De toegankelijke stijl waarmee het boek geschreven is maakt dat het heel vlot leest en zorgt ervoor dat het boek relevant is voor een breed publiek. Ook voegen de ervaringsverhalen een belangrijk perspectief toe, waardoor de informatie levendig en concreet wordt.
“Ik weet nog dat ik me in die tijd heel schuldig voelde. Schuldig ten opzichte van mijn dochtertje dat ik geen leuke moeder was. Schuldig naar mijn omgeving, dat ik zo’n last voor hen was. Ik dacht weleens dat ik er maar beter niet meer kon zijn, zodat ze zich tenminste geen zorgen meer om mij hoefden te maken. Anderzijds zou ik ze dan wel weer verdriet doen.” (p.46)
Desondanks blijft het een uitdaging om wetenschappelijke informatie te presenteren op een begrijpelijke manier zonder de informatie plat te slaan en zonder dat er belangrijke nuance verdwijnt, wat op sommige plekken in het boek wel gebeurt. Zo worden de nadelen van medicatie besproken, maar worden de potentieel ernstige gevolgen van onbehandelde psychische klachten wat beperkter aangestipt. Toch zijn Bais en Molenaar erin geslaagd om een belangrijk en onderbelicht onderwerp bespreekbaar te maken en hopen wij dat dit boek door veel mensen binnen en buiten de spreekkamer gelezen wordt.
“De roze wolk is niet bij iedereen roze. Bij sommigen wel. Bij sommige vrouwen is hij roze met een grijs randje. Bij sommige vrouwen is hij gitzwart. Laten we ons voornemen om hier wat vaker met elkaar over te praten.” (p.215)
