Internationaal toponderzoek

Titel: Is clozapine echt het beste middel bij therapieresistente schizofrenie?

Deze post maakt deel uit van de rubriek “Internationaal Toponderzoek” in het Tijdschrift voor Psychiatrie, in samenwerking met De Jonge Psychiater

Klik hier door voor de pdf versie van het Tijdschrift voor Psychiatrie

Waarom dit onderzoek?

Dertig procent van de patiënten met schizofrenie reageert onvoldoende op antipsychotica. Bij therapieresistentie is clozapine een belangrijke behandel­optie. Het voordeel van clozapine ten opzichte van andere antipsychotica is echter nooit eenduidig aangetoond. 

Onderzoeksvraag

Is clozapine effectiever dan overige antipsychotica bij volwassen patiënten met therapieresistente schizofrenie?

Hoe werd dit onderzocht?

Gebruikmakend van Medicaid­ data selecteerden Stroup e.a. (2015) een cohorte volwassen patiënten (n = 3123) met therapieresistente schizofrenie bij wie een nieuwe behandeling met clozapine werd gestart en een gematchte cohorte (n = 3123) van patiënten bij wie een nieuwe behandeling met een ander antipsycho­ticum werd gestart. Deze groepen werden middels propensity score matching vergelijkbaar gemaakt wat betreft gemeten vertekenende factoren. ‘Nieuwe behandeling’ werd gedefinieerd als het niet behandeld zijn met het betreffende antipsychoticum of clozapine in de voorgaande 365 dagen. Therapieresistentie werd gedefinieerd door de volgende criteria: ten minste één opname voor een psychiatrische aandoening, gebruik van ten minste twee antipsychotica en het beschikken over voldoende voorschriften voor antipsychotica gedurende ten minste 75% van het aantal dagen in het voorgaande jaar. De primaire uitkomst­maat was het aantal heropnames in een psychiatrisch ziekenhuis.

Belangrijkste resultaten

In vergelijking met andere antipsychotica was clozapine geassocieerd met minder opnames in een psychiatrisch ziekenhuis (hazardratio (HR): 0,78; 95%­; BI: 0,69­-0,88), een lagere kans op stoppen met het betreffende antipsychoticum (HR: 0,60; 95%­ BI:0,55­-0,65) en een geringer aantal voorschriften van een tweede antipsychoticum (HR: 0,76; 95%­ BI: 0,70­-0,82). De behandeling met clozapine ging 1,6 keer vaker gepaard met diabetes mellitus, 1,4 keer vaker met hyper­lipidemie en 2,5 keer vaker met darmobstructies.

Consequenties voor de praktijk

Deze studie toont aan dat bij volwassen patiënten met therapieresistente schizofrenie de behandeling met clozapine effectiever is dan overige antipsy­chotica op verschillende klinisch relevante uitkomstmaten. De studie levert een belangrijk argument voor farmacotherapie met clozapine onder nauwge­zette controle van vaak voorkomende, potentieel gevaarlijke bijwerkingen bij deze patiëntengroep. 

Referentie