Het groene voorschrift, het recept van de toekomst?

Waarom dit onderzoek? 

Eenmaal daags een rondje door het park en een duinwandeling zo nodig. Is dit een voorbeeld van een toekomstig doktersrecept? Het voorschrijven van activiteiten in de natuur, het zogenaamde ‘groene voorschrift’ is mogelijk een waardevolle aanvulling voor de (mentale) gezondheidszorg. Uit eerdere onderzoeken blijkt dat tijd doorbrengen in een groene omgeving mogelijk mentale, fysieke en sociale voordelen zoals stressreductie en meer sociale cohesie biedt. Het gaat bij het groene voorschrift niet zozeer (alleen) om buiten bewegen, maar de hypothese is juist dat het doorbrengen van tijd in een groene omgeving, zoals een bos of een park, voordelen kan bieden.

 

Er was nog geen systematische review gedaan van RCT’s die het effect van een groen voorschrift onderzocht, de auteurs vonden dit belangrijk om zo behandelaren te informeren met het oog op meer groene voorschriften indien de uitkomst van de review positief was.

 

Onderzoeksvraag

Wat is het effect van een ‘groen voorschrift’ op de mentale en fysieke gezondheid?

 

Hoe werd dit onderzocht?

De onderzoekers hebben een systematische review uitgevoerd op RCT’s, die over dit onderwerp tussen 2001 en 2022 zijn gepubliceerd. Studies kwamen in aanmerking voor inclusie als het een RCT was en er sprake was van een voorschrift voor blootstelling aan groene omgeving in de interventiegroep. De controlegroep was niet gespecificeerd. Er werden 31 artikelen geïncludeerd. 15 studies includeerden gezonde personen, drie studies includeerden patiënten met psychische problemen en de rest van de studies was divers qua geïncludeerde patiënten met onder andere kanker, diabetes en hypertensie. Dertien studies vergeleken een groen voorschrift met geen behandeling of een wachtlijst, twaalf studies met een andere interventie, zoals cognitieve gedragstherapie. In de overige artikelen werden verschillende vormen van een groen voorschrift met elkaar vergeleken, of werd een groen voorschrift met een groen voorschrift plus een andere interventie vergeleken. De groene voorschriften in de studies bestonden uit verschillende voorschriften als tuintherapie, bosbaden (omvat o.a. langzaam en mindfull wandelen in het bos), het advies om in een groene omgeving aan fysieke activiteit te doen of het advies om naar een park te gaan.

 

Belangrijkste resultaten 

Bij het interpreteren van de resultaten is het belangrijk om te vermelden dat de geïncludeerde studies zeer heterogeen waren. Daarnaast was de sample size klein, bij de helft van de studies was dit minder dan 100 (spreiding 14-330). Bovendien varieerde de behandelduur sterk: tussen één dag en twaalf maanden. Verder werd er voornamelijk gebruik gemaakt van zelfinvullijsten om de uitkomsten te meten. Tot slot werd er door de auteurs van de systematische review geen effect sizes benoemd bij de resultaten.

 

24 van de 31 studies evalueerden het effect van een groen voorschrift op mentaal welzijn (o.a. depressieve klachten, angstklachten, zelfvertrouwen en eenzaamheid) en 16 van deze studies vond een positief effect van een groen voorschrift. 

 

Het onderzoek naar het effect van driemaal per week tuintherapie vergeleken met beeldende therapie voor psychiatrische patiënten in dagbehandeling (n=28) voor een periode van vier weken vond een grotere afname van stress op de Depression Anxiety Stress Scale voor de tuintherapie groep (F=5.4, p=0.03). Echt precieze waarden van de afname en de effect size worden niet benoemd in dit onderzoek. Een Koreaans onderzoek naar het effect van 6x een wekelijkse sessie bostherapie in vergelijking met treatment-as-usual (n=47) bij patiënten met een depressieve stoornis vond een afname van depressieve symptomen (4.8 lagere score op de Beck Depression Index (p=0.03) en een 15.8 lagere score op de Hamilton Rating Scale (p<0.01)) en verbeterde slaapkwaliteit (een 5.1 lagere score op de Pittsburgh Sleep Quality Index (p<0.01)). Een onderzoek naar het effect van bosbaden gedurende 9 opeenvolgende dagen in vergelijking met normale dagelijkse routine in patiënten met een stoornis in alcoholgebruik (n=92) vond een afname van depressieve klachten gemeten met de Beck Depression Index in het voordeel van het groene voorschrift (verschil van 9.8, p<0.01).

 

9 van de 31 studies onderzochten het effect van een groen voorschrift op cardiometabole gezondheid (o.a. gewicht, buikomvang, bloeddruk, cholesterolwaarden). 5 studies vonden hierin een verbetering. 9 studies onderzochten of een groen voorschrift toename van fysieke activiteit gaf. In 8 studies werd dit gevonden.

 

Discussie en conclusie

Gezien de tekortkomingen van de geïncludeerde studies, is er meer onderzoek nodig om een conclusie te kunnen trekken. Er zijn mogelijk aanwijzingen dat een groen voorschrift een positief effect kan hebben op de mentale en de lichamelijke gezondheid. Maar om dit verband aan te tonen, zijn verdere studies van betere kwaliteit nodig.

 

In deze studie zijn zowel gezonde als mensen met een psychiatrische aandoening geïncludeerd. Voor toekomstige studies kan het verschil in effect bij verschillende groepen verder worden onderzocht en tevens worden gekeken of er een verschil is tussen bewegen in het groen en binnen bewegen, gezien beweging mogelijk een verklaring kan zijn voor de gevonden effecten.

 

Momenteel woont de helft van de wereldbevolking in de stad en dit wordt in de toekomst steeds meer. Wonen in de stad is geassocieerd met een hoger risico op psychiatrische aandoeningen. Het kan daarom waardevol zijn voor de preventie van psychiatrische aandoeningen én het inrichten van steden, om meer te weten over de evidentie van groene voorschriften. Zodat de stad van de toekomst ingericht kan worden met meer groen, zoals parken en binnentuinen.

 

Besproken artikel:

Fatai A. Adewuyi, Pablo Knobel, Priyanka Gogna, Payam Dadvand, Health effects of green prescription: A systematic review of randomized controlled trials, Environmental Research, Volume 236, Part 2, 2023, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0013935123016481 

Geschreven door:

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang maandelijks een update over de nieuwste artikelen van De jonge psychiater

Gerelateerde artikelen
Opmerking
Opmerking
Hoe zou je deze pagina willen beoordelen?
Heb je een opbouwende opmerking?
Volgende
Laat je e-mailadres achter als we contact met je mogen opnemen over je feedback
Terug
Inzenden
Bedankt voor het achterlaten van je opmerking!