Stichting Naastentraining: Online privétraining voor naasten van personen met ernstige psychische problemen

person in red sweater holding babys hand girl friends hands piled togethger

Toen een dierbare in mijn eigen omgeving last had van depressieve klachten, merkte ik dat ik vrij weinig had aan mijn psychiatrische achtergrondkennis. Sterker nog, het was juist verwarrend. Ik wilde meedenken over diagnostiek, beleid en prognose, maar ik stond veel te dichtbij om het echt helder te zien. Daarnaast waren goed onderbouwde adviezen ook het laatste waar mijn naaste op zat te wachten. Maar wat doe je dan wel? En hoe zorg je dat de onderlinge verstandhouding goed blijft?

 

Tom Rusting, gepensioneerd manager van een ICT-bedrijf en Tiny van Hees, sociaal psychiatrisch verpleegkundige, zagen in 2001 een gat in de markt. Althans, spreekwoordelijk gezegd, want ze verdienen precies 0 euro aan hun concept.  Doen ze het echt om niet?  Ja deze twee, samen met vier andere vrijwilligers, bieden hun training en coaching echt kosteloos en belangeloos aan via hun Stichting Naastentraining. Voor ons platform interviewde ik deze twee ontzettend kundige en aardige mensen.

 

Hoe zijn jullie erbij gekomen om deze stichting op te richten?

Tom: We zijn elkaar tegengekomen bij onze werkzaamheden bij Altrecht. Het viel ons los van elkaar op dat er heel veel families ontbraken bij de georganiseerde naastenavonden. Daarom leek het ons goed om hen individueel te benaderen. Hieruit is uiteindelijk Stichting Naastentraining voortgevloeid. Vanuit mijn persoonlijke ervaring heb ik helaas ervaren hoe je juist niet met een naaste met psychiatrische problemen moet omgaan. Mijn zoon heeft schizofrenie en toen dat zich manifesteerde heb ik hem uit onwetendheid op de verkeerde manier benaderd. Zo ging ik zijn wanen tegenspreken, en hem proberen te overtuigen van het tegendeel. Dit leidde tot conflicten, wantrouwen en verwijdering. Dat is voor ons beiden heel slecht geweest. Hierdoor ben ik mij meer gaan verdiepen in technieken die wel helpend zijn, bijvoorbeeld ‘verbindende gespreksvoering’, ‘valideren’, ‘begrenzen’ en ‘motiverende gespreksvoering’. Deze technieken passen we nu toe bij onze naastentraining. Ook doe ik in de trainingen aan self-disclosure, maar dan wel heel bewust ingezet en doelgericht.

 

Tiny: bij mij kwam de interesse al snel nadat ik aan het werk ging als SPV. De familie staat helaas toch vaak aan de zijkant, terwijl de patiënt wel met de familie naar huis gaat. Het is een schril contrast met de betrokkenheid van naasten in ziekenhuizen. Over het algemeen wordt de familie op een intensive care afdeling beter gefaciliteerd dan in de psychiatrie.

 

Wat zouden redenen zijn waarom naasten in de psychiatrie minder betrokken worden?

Tiny: Misschien wordt er in de opleiding tot psychiater of psychiatrisch verpleegkundige te weinig aandacht gegeven aan het belang om naasten goed te betrekken. Mogelijk zijn behandelaren toch een beetje ‘bang’ voor wanhopige of kritische familieleden, of ze vrezen in conflict te komen met privacyregels.

 

Hoe ziet jullie werkweek eruit?

Wij werken bij Stichting Naastentraining in duo’s, met totaal 6 vrijwilligers. De meesten van ons zijn gepensioneerd, waardoor iedereen redelijk flexibel is qua tijdsindeling. Een training bestaat uit 4 online bijeenkomsten van ongeveer een uur, wat zowel overdag als in de avond plaatsvindt.

 

Wat is jullie achtergrond? Moet je hulpverlener zijn om bij jullie te werken?

Tom: Onze vrijwilligers hebben hun sporen verdiend als behandelaar óf als familie-ervaringsdeskundige in de psychiatrie. In elke training zetten we twee medewerkers in; één uit elke categorie. Deze combinatie vinden wij in de praktijk goed werken. Nieuwe vrijwilligers lopen eerst een tijdje mee en krijgen een training op maat, waarbij zij onder andere worden getraind in de verschillende gesprekstechnieken. Daarnaast hebben we op regelmatige basis intervisie met alle vrijwilligers, waar we ingewikkelde casussen kunnen bespreken. 

 

Wat vinden jullie NIET leuk aan het werk?

Tiny: De administratie en agendabeheer – ook al is dit bij ons redelijk te overzien omdat wij niet zijn gekoppeld aan zorgverzekeringen, GGZ-instellingen of ziekenhuizen. Desalniettemin vind ik dat het minst prettige aspect van ons werk. Daarnaast is het frustrerend om van naasten te horen dat de patiënt niet in zorg komt. Redenen als ‘te complex’ worden vaak aangedragen, waarbij de patiënt van het kastje naar de muur wordt verwezen. Dat blijft ons verbazen, want het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis zou een patiënt toch niet gauw afwijzen omdat zijn of haar vorm van kanker ‘te complex’ is! Als er geen psychiatrisch zorgkader is, dan kunnen instellingen ook geen aandacht geven aan de naasten. Dat is ongunstig voor de naasten én voor de patiënt.

 

Wat vinden jullie het mooiste van jullie vak?

Tom: Het mooiste vind ik werken met de omgeving van mensen met persoonlijkheidsproblemen, ook al onthouden wij ons uiteraard van het stellen van diagnoses. Maar goed, bij deze persoonlijkheidsproblemen is het fascinerend om te zien hoe snel technieken als valideren en grenzen stellen door de naasten effect kan hebben op de patiënt. We oefenen met rollen spellen en filmpjes, en het is fantastisch hoe goed dit werkt. Ook hebben wij meerdere naasten gehad waarbij er door de training weer contactherstel is opgetreden met een naaste die lijdt aan psychosen.

 

Zijn jullie niet bang dat jullie uiteindelijk uit je voegen groeien?

Tom: Tot nu toe is het net te overzien. We willen geen wachtlijsten, dus we hopen meer vrijwilligers te kunnen betrekken! Onze toekomstvisie is gericht op het landelijk inbedden van onze naastentraining. We zien dat naastentraining kan helpen om meer begrip te krijgen voor de patiënten. Daarvoor wordt het leven een stuk draaglijker, voor zowel de naasten als de patiënt. Dat gunnen we iedereen.

 

Ken of heb jij iemand die behoefte zou kunnen hebben aan naastentraining? Wijs hem of haar dan op het kosteloze en drempelloze aanbod via https://naastentraining.nl/. Of zoek zelf even contact voor een nadere kennismaking.

Geschreven door:

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang maandelijks een update over de nieuwste artikelen van De jonge psychiater

Gerelateerde artikelen
Opmerking
Opmerking
Hoe zou je deze pagina willen beoordelen?
Heb je een opbouwende opmerking?
Volgende
Laat je e-mailadres achter als we contact met je mogen opnemen over je feedback
Terug
Inzenden
Bedankt voor het achterlaten van je opmerking!